Gardsmat

Produkta våre:

Spekekjøtet:

Spekekjøt har i uminnelege tider vore vanleg kost på vestlandet. Før vart det nytta som kvardagsmat, medan det no helst vert nytta som festmat med ”noko attåt”.

Spekekjøtet du no har kjøpt er annleis enn det du er van med av fleire årsaker. For det første er dette laga av spælsaulam, men det er også salta mindre enn vanleg og det er tørka naturleg ute under tak. Sterk salting fører til at kjøtet vert svært tørt og saltet legg seg ofte som eit kvitt lag utvendig på kjøtet. Kjøtet her er difor mykje meir saftig og smakfullt enn det du til vanleg får kjøpt i butikkane. Spekekjøtet er eit lår (altså ein bakfot). Bogane, framføtene til lamma, er også gode som spekekjøt. Desse er tynnare og tørker såleis før, men har også litt mindre kjøt i høve til vekta. Prisen er difor lavare enn for eit lår. Bogane er best tidleg i sesongen, når ein kjem ut på våren vert desse gjerne noko tørre.

Alle våre lam vert slakta på godkjent Gilde (Nortura) slakteri. Det heng så til mørning nokre dager før vi tørrsaltar det 6-8 dagar etter storleiken. Etter eit par dagar vert det trekt ut så mykje væske av kjøtet, at låret ligg i lake.

Før vi henger opp låretvert det utvatna ei lita stund under rennande vatn. Tørkinga føregår i eit uthus tilpassa bruken på garden vår. I periodar med høg luftråme må vi blåse ekstra luft gjennom rommet. Etter omlag 6-7 veker er låret tørt nok, og altså ferdig. Dei låra som ikkje skal seljast straks, vert då innpakka og frosne ned for at dei skal halde seg og ikkje tørke meir.

Spekekjøt smaker best om du skjer det opp i tynne skiver. Dette gjer du lettast om du skjer ut så store stykker som råd av låret, og så skjer dei stykka opp i skiver etterpå med kniv eller oppskjersmaskin. Vil du at gjestane dine skal forsyne seg mykje av det, må du skjere det opp på førehand slik at dei slepp å skjere sjølve.

Vi vil anbefale at du prøver varme poteter til dette spekekjøtet neste gong du får uventa gjester. Med eit glas øl til i tillegg, burde kvelden vere berga! Enklare servering finn du knapt, sjølv om låret var frose når gjestane kom, vil det vere klar til bruk etter eit par timar. Elles har vi sjølve god erfaring med å servere graut på laurdager med spekekjøt attåt. Dette er ein middag som vår familie set stor pris på. Til vanleg nyttar vi risengrynsgraut, men enkelte gonger varierer vi med rømmegraut.

Oppbevaring av spekekjøt

Husk at all spekemat skal oppbevarast tørt, mørkt og kaldt! Legg det gjerne i frysaren om du ikkje skal bruke det straks. Dersom kjøtet skal vere framme, i kjøleskap eller henge t.d. på kjøkenet, må ein ta av emballasjen så det ikkje myglar. Kjøt som heng i varmen nokre dagar vil få ein spesiell smak som nokre, men ikkje alle, likar.

Lammeribbe eller pinnekjøt

Dersom sida ikkje er delt opp i serveringsstykker må du skjere opp kjøtet mellom ribbene. Kjøtet må så leggast i vatn over natta, enkelte foretrekk eit døgn.

Ta ein stor kasserolle og legg bjørkepinnar på kryss og tvers i botn. Hvis du ikkje har bjørkepinnar kan du bruke ei rist eller ringar frå Norgesglas.

Fyll kokande vatn i panna. Vatnet skal ikkje nå opp i kjøtet. Pass på og fyll på meir vatn når det har dampa ei stund. La ribbene dampe i 2 til 2 ½ time.

Serverast med poteter og kålrotstappe.

Variasjon:

Vatn ut. Legg kjøtet på rist. Damp i 1 time og ta det opp. Smelt talg eller smør i ei gryte. Legg i kjøtstykka og strø på sukker. Steik kjøtet på begge sider og spe med fløyte. La kjøtet surre til det er mørt.

eller

Damp i 2 ½ time eller til kjøtet losnar frå beinet. Ta opp kjøtet og legg det i langpanna. Steik det ved høg varme i 10 minutt.

Då får det ei sprø skorpe og verkar ikkje så feitt.

Bestilling

Bestillingsliste her!

Kjøtet vi sel, er litt spesielt………… Sauerasen her på garden er den gamle norske rasen spælsau. Spælsauen er ikkje som andre sauer... Den er mindre enn andre sauer, har kort hale og ei spesiell ull. Kjøtet har ein særs god smak og har mindre fett. Feittet er fordelt i kjøtet eller ligg som nyretalg. Rasen er langt meir hardfør enn andre saueraser og trivst godt i høgfjellet. Dyra er kjent for å gå mot toppane, dei likar seg lite på dei flate myrane. Av den grunn finn dei det mest næringsrike foret som kjem fram etter som snøen forsvinn, og lamma veks relativt snøgt. Kjøtet av spælsau smaker litt meir “vilt” enn kjøt frå andre raser. Sauene våre beitar i nærleiken av Frostadtinden i Skodje kommune. Lamma er oftast fødde i siste halvdel av april og slakta første halvdel av oktober.

Kålrotstappe.

Del kålrota i terningar før koking, då er den lettare å mose. Mos kålrota og ta i meierismør, 100 g smør til ei stor kålrot. Spe med mjølk. Frå gammalt av er det kålrotstappe som er mest vanleg å servere til juleribba, seinare har det blitt vanleg å bruke surkål.

Somme bruker gulrot, blaute lefser eller skjerpa flatbrød til.

Andre bruker sursøt løksaus til ribbene og andre lys, jamna saus av krafta.

Som saus kan ein også bruke sjyen som blir i kasserollen etter dampinga.

Fersk lammerull

Denne er laga av tynnsider frå lam. Rullen er krydra med salt og peppar.

Ta den opp frå frysaren dagen før og tin den i kjøleskapet.

Kok i salta vatn, det skal ikkje fosskoke, berre syde. Koketid ca 1 ½ time.

Legg press på og lat den stå til den er kald. Hvis du ikkje presser blir påleggskivene runde.

Mange brukar denne lammerullen som middagsmat. Då steiker ein den i omnen som steik. Sidan den er krydra, treng du til vanleg ikkje å krydre den meir som middagsmat, men dette er som kjent avhengig av smaken til den enkelte.

Lammekotelettar

Vi lagar lammekotelettar av god kvalitet ved å sortere ut berre dei aller beste kjøtstykka når vi sager opp ryggen. Dette er stykker som har eit godt kjøtlag over ryggbeinet og eit lyst fettlag ytterst. Kotelettane skal også vere fint saga, passeleg tjukke og jamne. Dei vert så pakka på brett og vakumert før frysing.

Grytekjøt / fårikålkjøt

Kjøtstykke frå ryggen som ikkje held mål til dei finaste lammekotelettane, vert pakka og selt som grytekjøt til ein langt lavare pris. Ein vil difor her kunne finne gode kotelettar som kanskje er litt ujamt skore eller som har litt mindre kjøtfylde enn lammekotelettane. I denne sortering vert det også teke med kjøt frå nakke.

Kokemør

Kokemøren er laga av kjøt frå bogane og litt spekk frå svin for at pølsene skal få rette konsistensen. Vi kverner og elter kjøtet så saman og set til salt og peppar. Etter dette vert massa pressa inn i tarmar som vert knytt føre i høvelege lengder. Pølsene vert så hengde opp natta over, før dei vert vakumpakka og frosne ned.

Tørrmør

Om tida vår strekk til, vert det også produsert noko tørrmør som kan brukast til pålegg eller som ”snacks”. Dette vert produsert om lag på same måten som kokemør, men litt annleis krydra og vi bruker litt tynnare tarmar slik at den skal tørke betre. Dette vert så hengt til tørking om lag 6 veker før det er ferdig. Når møren er skikkeleg tørr, skal ein høyre eit tydeleg knekk om ein bryt av eit stykke.

Husk: I godt lag er det best med naturleg mat! God appetitt!

Sal

Alt sal foregår frå gardsbutikken vår i Engesetdal. Til vanleg bringer vi ikkje varer, og dette må i så fall vere avtalt på førehand. Varer vert heller ikkje sendt med post.

Grunnen til at vi ønsker kundane skal kome på besøk, er mellom anna tidspress og at vi meiner det då kan gjevast best mogleg informasjon om det enkelte produktet. Ein får sjå vara, og sjølvsagt smake på spekejøtet.

Opningstider er i sesongen frå slutten av november og til jul. Sjå bestillingslista for nærare informasjon.

Utanom sesongen må det avtalast.

Spekekjøtet:
Spekekjøt har i uminnelege tider vore vanleg kost på vestlandet. Før vart det nytta som kvardagsmat, medan det no helst vert nytta som festmat med ”noko attåt”. Spekekjøtet du no har kjøpt er annleis enn det du er van med av fleire årsaker. For det første er dette laga av spælsaulam, men det er også salta mindre enn vanleg og det er tørka naturleg ute under tak. Sterk salting fører til at kjøtet vert svært tørt og saltet legg seg ofte som eit kvitt lag utvendig på kjøtet. Kjøtet her er difor mykje meir saftig og smakfullt enn det du til vanleg får kjøpt i butikkane. Spekekjøtet er eit lår (altså ein bakfot). Bogane, framføtene til lamma, er også gode som spekekjøt. Desse er tynnare og tørker såleis før, men har også litt mindre kjøt i høve til vekta. Prisen er difor lavare enn for eit lår. Bogane er best tidleg i sesongen, når ein kjem ut på våren vert desse gjerne noko tørre. Alle våre lam vert slakta på godkjent Gilde (Nortura) slakteri. Det heng så til mørning nokre dager før vi tørrsaltar det 6-8 dagar etter storleiken. Etter eit par dagar vert det trekt ut så mykje væske av kjøtet, at låret ligg i lake. Før vi henger opp låretvert det utvatna ei lita stund under rennande vatn. Tørkinga føregår i eit uthus tilpassa bruken på garden vår. I periodar med høg luftråme må vi blåse ekstra luft gjennom rommet. Etter omlag 6-7 veker er låret tørt nok, og altså ferdig. Dei låra som ikkje skal seljast straks, vert då innpakka og frosne ned for at dei skal halde seg og ikkje tørke meir. Spekekjøt smaker best om du skjer det opp i tynne skiver. Dette gjer du lettast om du skjer ut så store stykker som råd av låret, og så skjer dei stykka opp i skiver etterpå med kniv eller oppskjersmaskin. Vil du at gjestane dine skal forsyne seg mykje av det, må du skjere det opp på førehand slik at dei slepp å skjere sjølve. Vi vil anbefale at du prøver varme poteter til dette spekekjøtet neste gong du får uventa gjester. Med eit glas øl til i tillegg, burde kvelden vere berga! Enklare servering finn du knapt, sjølv om låret var frose når gjestane kom, vil det vere klar til bruk etter eit par timar. Elles har vi sjølve god erfaring med å servere graut på laurdager med spekekjøt attåt. Dette er ein middag som vår familie set stor pris på. Til vanleg nyttar vi risengrynsgraut, men enkelte gonger varierer vi med rømmegraut.
Oppbevaring av spekekjøt Husk at all spekemat skal oppbevarast tørt, mørkt og kaldt! Legg det gjerne i frysaren om du ikkje skal bruke det straks. Dersom kjøtet skal vere framme, i kjøleskap eller henge t.d. på kjøkenet, må ein ta av emballasjen så det ikkje myglar. Kjøt som heng i varmen nokre dagar vil få ein spesiell smak som nokre, men ikkje alle, likar.
Lammeribbe eller pinnekjøt
Dersom sida ikkje er delt opp i serveringsstykker må du skjere opp kjøtet mellom ribbene. Kjøtet må så leggast i vatn over natta, enkelte foretrekk eit døgn. Ta ein stor kasserolle og legg bjørkepinnar på kryss og tvers i botn. Hvis du ikkje har bjørkepinnar kan du bruke ei rist eller ringar frå Norgesglas. Fyll kokande vatn i panna. Vatnet skal ikkje nå opp i kjøtet. Pass på og fyll på meir vatn når det har dampa ei stund. La ribbene dampe i 2 til 2 ½ time. Serverast med poteter og kålrotstappe.
Variasjon: Vatn ut. Legg kjøtet på rist. Damp i 1 time og ta det opp. Smelt talg eller smør i ei gryte. Legg i kjøtstykka og strø på sukker. Steik kjøtet på begge sider og spe med fløyte. La kjøtet surre til det er mørt. eller Damp i 2 ½ time eller til kjøtet losnar frå beinet. Ta opp kjøtet og legg det i langpanna. Steik det ved høg varme i 10 minutt. Då får det ei sprø skorpe og verkar ikkje så feitt.